Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών

Ο ιταλικός ορίζοντας των Ελλήνων καλλιτεχνών: 18ος – 19ος αιώνας

Ο ιταλικός ορίζοντας των Ελλήνων καλλιτεχνών: 18ος – 19ος αιώνας

Το ερευνητικό πρόγραμμα αποτελεί συνέχεια του προγράμματος «Έλληνες καλλιτέχνες στη Δύση (15ος–18ος αι.)». Διερευνάται η δράση Ελλήνων καλλιτεχνών οι οποίοι εγκαταστάθηκαν σε διάφορες πόλεις της ιταλικής χερσονήσου και συμμετείχαν ενεργά στο εκεί καλλιτεχνικό γίγνεσθαι, δίχως να διακόψουν τις επαφές τους και με την Ελλάδα.

Το ερευνητικό πρόγραμμα αποτελεί συνέχεια του προγράμματος «Έλληνες καλλιτέχνες στη Δύση (15ος – 18ος αι.)». Διερευνάται η δράση Ελλήνων καλλιτεχνών οι οποίοι εγκαταστάθηκαν σε διάφορες πόλεις της ιταλικής χερσονήσου και συμμετείχαν ενεργά στο εκεί καλλιτεχνικό γίγνεσθαι, δίχως να διακόψουν τις επαφές τους και με την Ελλάδα. Οι περιπτώσεις αυτών των καλλιτεχνών ουδέποτε μέχρι τώρα έχουν μελετηθεί συστηματικά, και συναντώνται στη βιβλιογραφία ως φευγαλέες αναφορές. Η δραστηριότητα των καλλιτεχνών αυτών συνίσταται στους εξής τομείς, που συνιστούν συνάμα και τις αντίστοιχες προς έρευνα θεματικές: σπουδές στις ιταλικές ακαδημίες καλών τεχνών, καλλιτεχνική παραγωγή (και οι σχέσεις με παραγγελιοδότες), εκθεσιακή δραστηριότητα (συμμετοχή σε εκθέσεις στην Ιταλία και εκτός), συγγραφή κειμένων θεωρητικού και πρακτικού χαρακτήρα. Στο ίδιο πρόγραμμα εντάσσεται η σχολιασμένη έκδοση τού, άγνωστου μέχρι τώρα, κώδικα «Περί Ζωγραφίας», που φυλάσσεται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους. Με τα περιεχόμενα του εν λόγω κώδικα, που συντάχθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα πιθανότατα στη Βενετία, μετακενώνονται καλλιτεχνικές ιδέες και πρακτικές οδηγίες περί ζωγραφικής από αντίστοιχες πραγματείες, κατά κύριο λόγο ιταλικές.

Το πρόγραμμα πραγματοποιείται στο πλαίσιο του διεπιστημονικού ερευνητικού προγράμματος ΜΕΤΟΠΟ ((Μεσογειακά Τοπία του Πολιτισμού: πολιτισμικά τοπία του παρελθόντος στη διαχρονία της Μεσογείου, 2017-2020)) του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών – ΙΤΕ.

Επιστημονικός Υπεύθυνος Παναγιώτης Κ. Ιωάννου (Αναπληρωτής καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης της Αναγέννησης και του Μπαρόκ, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης)

Ερευνητική Ομάδα Αντώνης Διγαλάκης (Μεταπτυχιακός φοιτητής, ΠΜΣ στην Ιστορία της Τέχνης, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης)

Προϊόντα του προγράμματος

  • Έκδοση μονογραφίας: Έλληνες καλλιτέχνες στην Ιταλία, 18ος – 19ος αι.
  • Έκδοση του χειρογράφου Περί ζωγραφίας (1781): διπλωματική έκδοση, εισαγωγή και σχολιασμός. (σε συνεργασία με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους)
  • Σχολιασμένη έκδοση της Αλληλογραφίας του Γεώργιου Μηνιάτη (1845-1896)

Ερευνητική Ομάδα

Παναγιώτης Ιωάννου

Αναπληρωτής Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης της Αναγέννησης και του Μπαρόκ
Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Curriculum vitae