Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών

Ερευνητικά Έργα

JaNet

Janissaries in Ottoman Port-Cities: Muslim Financial and Political Networks in the Early Modern Mediterranean​​​​​​​

ERC

Το πρόγραμμα θα διερευνήσει τον οικονομικό και κοινωνικοπολιτικό ρόλο των γενιτσάρων τον 18ο και τον 19ο αιώνα μέσω της εξέτασης τους ως διασυνδεδεμένων δικτύων στην Μεσόγειο (συμπεριλαμβανομένης μιας σειράς μεγάλων λιμανιών της Μαύρης Θάλασσας και του Δούναβη). Με τη μελέτη των γενιτσάρων το έργο φιλοδοξεί να προσφέρει μια ριζικά νέα ιστορική ανάλυση σε σχέση, αφενός, με τον ρόλο των μουσουλμάνων στην οθωμανική και την ευρύτερη εμπορική οικονομία της Μεσογείου – έναν ρόλο που η βιβλιογραφία σε μεγάλο βαθμό αγνοεί – και, αφετέρου, με τις διαδικασίες που οδηγούσαν στη δημιουργία διασπορών και στη μεταφορά ανθρώπων και ιδεών μεταξύ διαφόρων μουσουλμανικών κοινοτήτων στην περιοχή.

CURE

Cultures And Remembrances

Cultures and Remembrances virtual travel to the ecoumters of people fromthe 13th to 20th centuries.

GHOST

Γεωγραφίες και ιστορίες της οθωμανικής υπερφυσικής παράδοσης: Ερευνώντας το μαγικό, το θαυμαστό και το παράξενο στις οθωμανικές νοοτροπίες

ERC

Το πρόγραμμα θα ερευνήσει τις οθωμανικές έννοιες και πεποιθήσεις που αφορούν το υπερφυσικό. Κύριοι στόχοι του θα είναι να εξετάσει τη σημασία και το περιεχόμενο των διαφόρων αντιλήψεων για το «υπερφυσικό», να τις τοποθετήσει μέσα στις διάφορες οθωμανικές κοσμοεικόνες, να αναλύσει τις αλλαγές που επήλθαν στο πέρασμα του χρόνου και να τις συσχετίσει με την ανάδυση διαφορετικών πολιτισμικών επιπέδων και κοινωνικών ομάδων.

MedIns

Mediterranean Insularities: Space, Landscape and Agriculture in Early Modern Cyprus and Crete

Το πρόγραμμα MedIns συγκρίνει την Κύπρο και την Κρήτη των πρώιμων νεότερων χρόνων με τα εργαλεία της χωρικής ιστορίας. Βασισμένο σε δεδομένα από τις οθωμανικές απογραφές των δύο νησιών, το πρόγραμμα χρησιμοποιεί Συστήματα Γεωγραφικών Πληροφοριών (ΣΓΠ) για να χαρτογραφήσει τις τάσεις της οικονομικής παραγωγής των δύο νησιών.

 

AEGREGIS

Η αγροτική οικονομία της Κρήτης στους πρώιμους νεώτερους χρόνους: προσέγγιση μέσω G.I.S

Το πρόγραμμα στοχεύει στη μελέτη της αγροτικής οικονομίας της οθωμανικής Κρήτης μέσα από το πρίσμα της συνδυαστικής προσέγγισης αδημοσίευτων οθωμανικών αρχειακών τεκμηρίων σε συσχέτιση με τις δυνατότητες των εφαρμογών που προσφέρουν νέες τεχνολογίες, όπως είναι τα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (G.I.S).

Καταγραφή και διάσωση των μουσουλμανικών επιτύμβιων στηλών της Κρήτης

Καταγραφή και διάσωση των μουσουλμανικών επιτύμβιων στηλών της Κρήτης

Αρχικός στόχος του προγράμματος ήταν να καταγραφούν και να μελετηθούν οι επιτύμβιες στήλες του μουσουλμανικού πληθυσμού του οθωμανικού Ρεθύμνου. Με το πέρασμα του χρόνου η μελέτη των μουσουλμανικών επιτύμβιων στηλών της οθωμανικής περιόδου επεκτάθηκε σε όλη την Κρήτη.

Κοινωνικές παράμετροι και επιπτώσεις του φαινομένου της ασθένειας: μια ιστορική προσέγγιση

Κοινωνικές παράμετροι και επιπτώσεις του φαινομένου της ασθένειας: μια ιστορική προσέγγιση

Στόχος του έργου ήταν η συγκέντρωση ιστορικών πληροφοριών σχετικών με το φαινόμενο της ασθένειας στην Κρήτη κατά την οθωμανική περίοδο, η οργάνωση αυτών των ιστορικών μαρτυριών σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων προσβάσιμη στην ακαδημαϊκή κοινότητα και το ευρύτερο κοινό, καθώς και η ιστορική επεξεργασία των παραπάνω πηγών. Το πρόγραμμα εκτελέστηκε στο πλαίσιο της Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας και του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας στο πλαίσιο της Συμφωνίας Συμβιβασμού μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της εταιρείας Siemens.

Ιστορικές και αρχαιολογικές μαρτυρίες για το υδάτινο περιβάλλον και τη διαχείριση υδάτινων πόρων στην Κρήτη της βενετικής και της οθωμανικής περιόδου

Ιστορικές και αρχαιολογικές μαρτυρίες για το υδάτινο περιβάλλον και τη διαχείριση υδάτινων πόρων στην Κρήτη της βενετικής και της οθωμανικής περιόδου

Η μακρά ιστορία της διαχείρισης υδάτινων πόρων στο νησί της Κρήτης, στην καρδιά της ανατολικής Μεσογείου, έχει να επιδείξει σημαντικά επιτεύγματα στον σχεδιασμό και την κατασκευή ποικίλων έργων (υδροληπτικών και υδρομαστευτικών, έργων μεταφοράς και διανομής νερού κ.ά.) με τα οποία οι διάφοροι πολιτισμοί που αναπτύχθηκαν στο νησί αντιμετώπισαν τις ποικίλες ανάγκες ύδρευσης σε μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες.

Η νησιωτική κοινωνία της Άνδρου στο οθωμανικό πλαίσιο

Η νησιωτική κοινωνία της Άνδρου στο οθωμανικό πλαίσιο

Στόχος του προγράμματος είναι η μελέτη της πολιτικής-διοικητικής κατάστασης και της οικονομικής και κοινωνικής ιστορίας της Άνδρου κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας (1579-1821), με βάση τη μελέτη των οθωμανικών εγγράφων που σώζονται στο νησί και αρχειακού υλικού από το Οθωμανικό Αρχείο της Πρωθυπουργίας στην Κωνσταντινούπολη. Απώτερος στόχος του προγράμματος είναι η γενικότερη συμβολή στην έρευνα για την ιστορία των νησιωτικών κοινωνιών του Αιγαίου κατά τους αιώνες της οθωμανικής κυριαρχίας.

Μετάφραση των ιεροδικαστικών κωδίκων του Τουρκικού Αρχείου Ηρακλείου

Μετάφραση των ιεροδικαστικών κωδίκων του Τουρκικού Αρχείου Ηρακλείου

Το πρόγραμμα έχει ως στόχο τη μετάφραση των οθωμανικών ιεροδικαστικών κωδίκων του Τουρκικού Αρχείου Ηρακλείου, που αποτελούν σημαντική πηγή για την ιστορία της Κρήτης, συνεχίζοντας και ολοκληρώνοντας το έργο του αείμνηστου Νικόλαου Σταυρινίδη.

OttPol

Ιστορία της οθωμανικής πολιτικής σκέψης

Σκοπός του προγράμματος είναι η μελέτη μιας όσο το δυνατόν περιεκτικότερης σειράς οθωμανικών κειμένων σχετικών με την πολιτική θεωρία και ιδεολογία, με απώτερο στόχο την έκδοση μιας συνθετικής μονογραφίας σχετικά με τις οθωμανικές πολιτικές ιδέες πριν από το Τανζιμάτ.

Οθωμανικές πηγές για τη νεότερη ιστορία της Λευκάδας

Οθωμανικές πηγές για τη νεότερη ιστορία της Λευκάδας

Στόχος του προγράμματος είναι η μελέτη της πολιτικής-διοικητικής κατάστασης και της οικονομικής και κοινωνικής ιστορίας της Λευκάδας (Αγίας Μαύρας) κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας (1479-1684).

Μετάφραση των οθωμανικών ιεροδικαστικών κωδίκων της Βέροιας

Μετάφραση των οθωμανικών ιεροδικαστικών κωδίκων της Βέροιας

Στόχος του προγράμματος είναι η μετάφραση και δημοσίευση των οθωμανικών ιεροδικαστικών κωδίκων της πόλης της Βέροιας, που απόκεινται στο Παράρτημα Ημαθίας των Γενικών Αρχείων του Κράτους.

Εντοπισμός, μεταγραφή-μετάφραση και σχολιασμός των οθωμανικών συνταγματικών κειμένων της Ηγεμονίας της Σάμου

Εντοπισμός, μεταγραφή-μετάφραση και σχολιασμός των οθωμανικών συνταγματικών κειμένων της Ηγεμονίας της Σάμου

Το πρόγραμμα, που εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, υπό τη διεύθυνση της Σοφίας Λαΐου (Ιόνιο Πανεπιστήμιο), έχει ως τελικό προϊόν τη συμμετοχή σε έναν τόμο υπό έκδοση σχετικά με τα συνταγματικά κείμενα της Ηγεμονίας της Σάμου (1834-1912).

Οικισμοί, πληθυσμός και οικονομία στον ελληνικό χώρο, 13ος – 16ος

Οικισμοί, πληθυσμός και οικονομία στον ελληνικό χώρο, 13ος – 16ος

Η γνώση μας για την «εσωτερική ιστορία» ιστορικών οντοτήτων όπως το ύστερο Βυζάντιο και η πρώιμη οθωμανική περίοδος υπολείπεται ακόμη από το να θεωρηθεί επαρκής, αφού οι κοινωνικές πραγματικότητες που υφίσταντο στις επιμέρους περιοχές του ελλαδικού χώρου κατά τις περιόδους αυτές είναι αποσπασματικά μόνο γνωστές ή και εν πολλοίς άγνωστες. Το προτεινόμενο ερευνητικό πρόγραμμα φιλοδοξεί να αποκαταστήσει αυτή την αποσπασματική εικόνα παρέχοντας με ευσύνοπτο και συγκεντρωτικό τρόπο όλη την ιστορική πληροφόρηση που μπορεί να συγκεντρωθεί από δημοσιευμένες και αδημοσίευτες πηγές, την υφιστάμενη βιβλιογραφία και τα αρχαιολογικά τεκμήρια για μείζονες επιμέρους περιοχές του ελλαδικού χώρου.

Ψηφιακή Κρήτη

Ψηφιακή Κρήτη: Μεσογειακές Πολιτισμικές Διαδρομές

Το Πρόγραμμα Τουρκικών Σπουδών συμμετείχε στο έργο της Ψηφιακής Κρήτης δημιουργώντας ένα σύστημα πολιτιστικών πληροφοριών για την Κρήτη στα χρόνια των Οθωμανών.

Καταγραφή - ταξινόμηση - μικροφωτογράφηση του Οθωμανικού Αρχείου Χανίων

Καταγραφή - ταξινόμηση - μικροφωτογράφηση του Οθωμανικού Αρχείου Χανίων

Σκοπός του έργου ήταν η οργάνωση του αρχειακού υλικού του Οθωμανικού Αρχείου Χανίων, ώστε να καταστεί προσιτό στην έρευνα. Το αρχείο περιλαμβάνει οθωμανικούς, ελληνικούς, δίγλωσσους κώδικες και λυτά έγγραφα, που χρονολογούνται κυρίως στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.

Μετάφραση και σχολιασμός του Βιβλίου Θυσιών: Τα θύματα της Επανάστασης του 1821 στην Κρήτη

Μετάφραση και σχολιασμός του Βιβλίου Θυσιών: Τα θύματα της Επανάστασης του 1821 στην Κρήτη

Στο πλαίσιο του προγράμματος μεταφράστηκε και σχολιάστηκε ο οθωμανικός κώδικας αρ. 120 του Τουρκικού Αρχείου Ηρακλείου.

Μικροφωτογράφηση οθωμανικών αρχείων

Μικροφωτογράφηση οθωμανικών αρχείων

Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος έχουν μικροφωτογραφηθεί τα οθωμανικά έγγραφα των μονών Σίμωνος Πέτρας, Σταυρονικήτα, Ιβήρων, Βατοπεδίου, Διονυσίου, Μεγίστης Λαύρας, καθώς και του Πρωτάτου στις Καρυές του Αγίου Όρους.

Ανθέμιον

Θησαυρός θεσμών κοινοτήτων Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως (Ανθέμιον)

Το πρόγραμμα περιλάμβανε εντοπισμό, καταγραφή, φωτογράφηση και αξιολόγηση του αρχειακού υλικού, το οποίο διασώζεται σε ιδρύματα ή και ιδιωτικά αρχεία των κοινοτήτων της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως.